Ứng dụng hệ sinh thái Google vào việc giảng dạy cho học sinh tiểu học

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Ứng dụng hệ sinh thái Google vào việc giảng dạy cho học sinh tiểu học

Đề nghị công nhận sáng kiến kinh nghiệm cấp cơ sở năm học 2021 - 2022

I. PHẦN MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy ngày càng phổ biến và mạnh mẽ, đặc biệt trong tình hình dịch bệnh Covid-19 diễn ra phức tạp, buộc giáo viên và học sinh cần phải có tư duy đổi mới cách dạy và học. Hiện nay, đa số giáo viên đều có một email. Tuy nhiên, việc khai thác hết những tính năng khi đã có email đăng ký trên Google thì rất hạn chế, đặc biệt trong việc giảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh.

Chính vì thế, tôi quyết định chọn đề tài: "Ứng dụng hệ sinh thái Google vào việc giảng dạy cho học sinh tiểu học". Đề tài này rất cần thiết trong quá trình thay đổi tư duy dạy và học hiện nay.

2. Mục đích nghiên cứu

• Khai thác hiệu quả các ứng dụng trong hệ sinh thái Google phục vụ cho công tác giảng dạy và học tập.
• Giúp giáo viên lưu trữ, quản lý dữ liệu an toàn, giảm thiểu rủi ro mất dữ liệu do hỏng hóc thiết bị.
• Giảm áp lực hồ sơ, sổ sách cho giáo viên và tạo môi trường học tập hiện đại, tiện lợi cho học sinh.

3. Đối tượng và phạm vi áp dụng

Sáng kiến được áp dụng trong việc giảng dạy môn Tin học và các môn học khác cho học sinh tiểu học thông qua khai thác hệ sinh thái ứng dụng của Google.

II. PHẦN NỘI DUNG

1. Cơ sở thực tiễn

- Thuận lợi

Trong những năm học qua, việc giảng dạy môn Tin học luôn được sự quan tâm, chỉ đạo của các cấp lãnh đạo, Phòng GD&ĐT Tân Phú Đông và Ban giám hiệu nhà trường, cùng với sự hỗ trợ tối đa của giáo viên toàn trường cũng như phụ huynh. Trường được trang bị 02 phòng máy hiện đại có kết nối mạng Internet.

- Khó khăn

Do ảnh hưởng dịch bệnh Covid-19, giáo viên và học sinh phải chuyển sang dạy và học trực tuyến. Học sinh ít được tiếp xúc với máy tính (chủ yếu qua điện thoại thông minh). Bên cạnh đó, kinh tế gia đình của các em gặp khó khăn nên không trang bị được máy tính cho các em.

- Hạn chế

Việc sử dụng máy tính của giáo viên còn hạn chế ở việc khai thác hết hệ sinh thái này. Khi sử dụng máy tính, các thầy cô thường lưu trữ dữ liệu trên máy tính rồi cứ nghĩ là dữ liệu sẽ an toàn, mặc dù máy tính đã được cài thêm phần mềm diệt virus. Đó là một sai lầm, vì không một máy tính nào có thể hoạt động liên tục mà không bị hỏng, lúc đó dữ liệu sẽ bị mất. Những dữ liệu đó là công sức, là sự kết tinh của rất nhiều năm mới có được.

2. Tính mới và sáng tạo của sáng kiến

a) Về tính mới

• Trong những năm gần đây, điện toán đám mây đang rất phát triển. Chính vì vậy, việc khai thác các ứng dụng chạy trên điện toán đám mây đang là xu thế tất yếu để phát triển. Trong lĩnh vực giáo dục, đa số giáo viên và học sinh chỉ khai thác một phần (chủ yếu là Gmail) nên sẽ rất lãng phí nếu không biết cách khai thác hết.
• Hệ sinh thái Google cung cấp rất nhiều ứng dụng: công cụ tìm kiếm Google, Gmail, Google Drive, YouTube, Google Dịch, Google Meet, Google Ảnh, Google Form, Google Docs, Google Sheets, Google Slides,…
• Khi đến lớp, giáo viên không cần phải mang theo những vật dụng như giáo án, sổ sách,…

b) Về tính sáng tạo

Khai thác hệ sinh thái Google có hiệu quả thông qua các ứng dụng cụ thể sau:

📧 Ứng dụng Gmail (thư điện tử)

Hiện nay, giáo viên phải có ít nhất 01 email để tiện cho việc công tác của mình. Email ngày nay rất phổ biến và đa số các thiết bị thông minh đều cần một email để kích hoạt sử dụng. Gmail cho phép gửi và lưu trữ thư trong cùng một thao tác, gắn nhanh nhiều file đính kèm đến một email.

🎬 Ứng dụng YouTube

Việc giảng dạy hiện nay đòi hỏi nhiều phương pháp nhằm giúp học sinh mau tiếp thu kiến thức. Trên YouTube hiện nay có rất nhiều video liên quan đến học tập. Nếu biết cách khai thác kho tư liệu này thì việc tiếp thu kiến thức của học sinh sẽ rất dễ dàng. Đây là công cụ rất thích hợp để giảng dạy môn Lịch sử, Địa lý,… giúp tránh gây nhàm chán cho học sinh.

💾 Ứng dụng Google Drive

Đây là công cụ dùng để lưu trữ dữ liệu của giáo viên rất hữu hiệu. Drive cung cấp dung lượng 15GB miễn phí. Giáo viên sẽ lưu trữ bài giảng, giáo án, tư liệu,… mà không cần lo phải mất dữ liệu. Khi cần sử dụng, giáo viên truy cập vào Drive tải về máy tính hoặc điện thoại là có thể giảng dạy.

🌐 Ứng dụng Translate (dịch)

Đây là công cụ dùng để học tiếng Anh hiệu quả. Translate sẽ dịch từ vựng hoặc đoạn văn bằng tiếng Anh thành tiếng Việt. Mặt khác, Translate còn hướng dẫn cách phát âm chính xác và có phiên âm từ vựng cần tìm.

📹 Ứng dụng Google Meet

Do ảnh hưởng dịch bệnh Covid-19, Meet trở thành công cụ học tập phổ biến hiện nay. Chỉ cần giáo viên có một email là đã có thể sử dụng Meet. Việc tạo lớp học trong Meet rất dễ dàng. Sau đó, sao chép đường link gửi cho học sinh để truy cập vào lớp học. Đường link này có thể sử dụng được nhiều lần.

📝 Ứng dụng Google Form

Đây là công cụ dùng để kiểm tra, khảo sát,… và rất cần thiết trong việc dạy và học trực tuyến hiện nay. Học sinh có thể sử dụng Google Form để làm bài kiểm tra hoặc ôn tập dựa trên hệ thống câu hỏi mà giáo viên đã chuẩn bị sẵn. Sau khi nhận được câu trả lời, giáo viên có thể quản lý kết quả nhờ vào tính năng thống kê tự động của Google Form. Đặc biệt hơn, tự động chấm điểm là một trong những tính năng của Google Form: giáo viên chỉ cần đặt ra câu hỏi, đưa ra câu trả lời đúng, Google Form sẽ tự động chấm điểm.

📄 Ứng dụng Google Docs

Google Docs là một trong những công cụ xử lý văn bản online của Google, cho phép người dùng soạn thảo, chỉnh sửa văn bản, cũng như trình chiếu văn bản một cách dễ dàng trên Internet. Học sinh có thể dùng điện thoại để làm bài thực hành rồi chia sẻ cho giáo viên xem và nhận xét.

• Công cụ sử dụng hoàn toàn miễn phí.
• Bên cạnh việc soạn thảo văn bản, Google Docs còn cho phép người dùng sử dụng nhiều chức năng trực tuyến khác như: nhập dữ liệu bằng giọng nói, trình chiếu slide, nhận xét và trò chuyện trực tiếp trên tài liệu,...
• Công cụ cho phép người dùng tạo tài liệu online và chia sẻ cho nhiều người. Những người dùng này có quyền được xem và chỉnh sửa tài liệu trong cùng một lúc. Đặc biệt, công cụ còn hỗ trợ người dùng chỉnh sửa khi không có mạng.

📊 Ứng dụng Google Sheets

Google Sheets (Google Trang tính) là sản phẩm nổi bật trong bộ sưu tập ứng dụng của Google Drive, dựa trên trình duyệt để tạo và chỉnh sửa bảng tính miễn phí, tương tự như Microsoft Excel.

• Dễ dàng nhập liệu.
• Tất cả mọi người đều có thể cùng làm việc trên 1 Google Sheet cùng một lúc, chỉnh sửa trong thời gian thực. Đặc biệt có thể trò chuyện và nhận xét, chia sẻ với bất kì ai.
• Không bao giờ phải nhấn lại "lưu".

📽️ Ứng dụng Google Slides

Google Slides là công cụ trình bày trực tuyến có thể thay thế cho MS PowerPoint, là công cụ không thể thiếu trong quá trình dạy học.

• Giáo viên có thể làm việc ở bất cứ nơi đâu, chỉ cần có máy tính hoặc điện thoại có kết nối mạng.
• Hoàn toàn miễn phí.
• Giáo viên có thể dễ dàng chỉnh sửa trực tiếp và thậm chí không cần ấn lưu vì công cụ luôn tự động lưu lại bản mới nhất cho mỗi lần chỉnh sửa.

🌍 Ứng dụng Google Earth

Là công cụ dùng để giảng dạy Địa lý rất hiệu quả. Google Earth là một chương trình máy tính hiển thị hình ảnh 3D của Trái Đất, chủ yếu dựa trên hình ảnh vệ tinh.

• Hiển thị ảnh màu chụp từ vệ tinh.
• Hiển thị các thông tin khác: kinh độ, vĩ độ, độ cao địa hình, tầm cao quan sát, góc quan sát.
• Đo đạc (chiều dài, diện tích) trên hình.
• Hình ảnh nổi (3 chiều) các tòa nhà ở một số thành phố trên thế giới.

🗺️ Ứng dụng Google Maps

Cũng giống như Google Earth, Google Maps là công cụ để giảng dạy môn Địa lý hiệu quả. Google Maps là một dịch vụ bản đồ số được Google phát triển nhằm mục đích thay thế cho hình thức bản đồ giấy thông thường. Cùng với sự phát triển của công nghệ và Internet, Google Maps dần trở thành một trong những ứng dụng tiện ích và phổ biến nhất hiện nay.

🎨 Ứng dụng Google Arts & Culture

Là một nền tảng hoạt động như một bảo tàng trực tuyến, nơi cộng đồng có thể truy cập và xem những hình ảnh có độ phân giải cao của những tác phẩm nghệ thuật trong các bảo tàng. Đây là ứng dụng rất thích hợp để giảng dạy môn Mỹ thuật.

3. Khả năng áp dụng

Việc áp dụng hệ sinh thái Google vào giảng dạy rất dễ dàng vì cơ bản mỗi giáo viên đã có một email nên việc khai thác không khó. Nếu biết cách khai thác sử dụng thì:

• Giảm áp lực cho giáo viên và học sinh.
• Giảm các loại hồ sơ bằng giấy, tránh gây lãng phí.
• Không cần phải mang hồ sơ khi đến lớp.

4. Hiệu quả kinh tế - xã hội

a) Về hiệu quả kinh tế

Việc ứng dụng hệ sinh thái Google vào giảng dạy đã mang lại hiệu quả rõ rệt.

Kết quả học kỳ 1, năm học 2021 - 2022 môn Tin học

Trong năm học 2020 - 2021, trường có 05 học sinh được chọn tham gia Hội thi Tin học trẻ cấp tỉnh.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng hệ sinh thái Google còn giúp tránh gây lãng phí về các loại hồ sơ bằng giấy.

b) Về hiệu quả xã hội

• Giảm áp lực về hồ sơ cho giáo viên.
• Giúp học sinh có công cụ mới để học tập.
• Nâng cao hiệu quả giảng dạy.

III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

1. Kết luận

Việc ứng dụng hệ sinh thái Google vào giảng dạy cho học sinh tiểu học đã mang lại hiệu quả thiết thực, giúp giáo viên khai thác tối đa các công cụ sẵn có, lưu trữ dữ liệu an toàn, giảm áp lực hồ sơ sổ sách, đồng thời tạo môi trường học tập hiện đại, tiện lợi cho học sinh. Kết quả học tập môn Tin học được cải thiện rõ rệt qua từng khối lớp, khẳng định tính mới, tính sáng tạo và khả năng áp dụng rộng rãi của sáng kiến.

2. Kiến nghị

• Đề nghị nhà trường và Phòng GD&ĐT tiếp tục đầu tư, nâng cấp trang thiết bị máy tính, đường truyền internet để giáo viên và học sinh khai thác hệ sinh thái Google hiệu quả hơn.
• Tổ chuyên môn nên tổ chức tập huấn, chia sẻ kinh nghiệm khai thác các ứng dụng Google đến toàn thể giáo viên trong trường và các trường khác trong huyện Tân Phú Đông.
• Cần có chính sách hỗ trợ thiết bị học tập (máy tính, điện thoại thông minh) cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn để đảm bảo công bằng trong tiếp cận công nghệ.

Tân Phú Đông, năm học 2021 - 2022