Ứng dụng Google Form vào việc kiểm tra cho học sinh tiểu học

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Ứng dụng Google Form vào việc kiểm tra cho học sinh tiểu học

Đề nghị công nhận sáng kiến kinh nghiệm cấp cơ sở năm học 2020 – 2021

Người thực hiện: Mai Thanh Huy  |  Đơn vị: Trường Tiểu học Tân Thới

A. PHẦN MỞ ĐẦU

I. Lý do chọn đề tài

"Cách mạng công nghiệp 4.0" đang diễn ra mạnh mẽ, ảnh hưởng đến mọi mặt của đời sống kinh tế xã hội. Trước cơ hội cũng như thách thức đó, mục tiêu "Dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ, văn minh" đang thôi thúc chúng ta đưa đất nước vươn lên thành nước công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Giáo dục Tin học đóng vai trò chủ đạo trong việc chuẩn bị cho học sinh khả năng tìm kiếm, tiếp nhận, mở rộng tri thức và sáng tạo trong thời đại cách mạng công nghiệp lần thứ tư và toàn cầu hóa. Tin học có ảnh hưởng lớn đến cách sống, cách suy nghĩ và hành động của con người, là công cụ hiệu quả hỗ trợ biến việc học thành tự học suốt đời. Môn Tin học giúp học sinh thích ứng và hòa nhập với xã hội hiện đại, hình thành và phát triển năng lực tin học để học tập, làm việc và nâng cao chất lượng cuộc sống, đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Đổi mới phương pháp dạy và học rất được chú trọng trong nhà trường. Bên cạnh đó, đổi mới cách thức kiểm tra cũng tạo ra hứng thú cho học sinh – đó là một bước thành công quan trọng trong việc đổi mới phương pháp dạy học.

Ở bậc Tiểu học có vai trò hết sức quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân, là nền tảng cho học sinh phát triển và học tiếp các bậc học tiếp theo. Việc dạy và học Tin học trong bậc Tiểu học là hết sức cần thiết và quan trọng trong "kỷ nguyên 4.0", đặc biệt trong chương trình sách giáo khoa Tin học hiện nay. Tuy nhiên, việc học và kiểm tra hiện nay thường theo quy cũ là làm bài trên giấy, ít trộn câu hỏi kiểm tra và giáo viên mất nhiều thời gian để chấm bài. Vì vậy, tôi quyết định chọn đề tài: "Ứng dụng Google Form vào việc kiểm tra cho học sinh tiểu học" làm sáng kiến kinh nghiệm của mình.

II. Thời gian và đối tượng nghiên cứu

1. Thời gian nghiên cứu đề tài

2. Đối tượng nghiên cứu

Đề tài được nghiên cứu trong khoảng 3 năm học từ 2018–2019 đến năm học 2020–2021 tại trường Tiểu học Tân Thới.

B. PHẦN NỘI DUNG

I. Thực trạng việc giảng dạy môn Tin học hiện nay

1. Thực trạng việc giảng dạy môn Tin học

Trường Tiểu học Tân Thới thuộc huyện nghèo vùng bãi ngang ven biển, kinh tế hộ gia đình đa số là thuần nông, một số hộ có thu nhập không ổn định nên ít quan tâm đến việc học tập của con em. Điều kiện tiếp cận của học sinh với sách báo, máy tính, các kênh truyền thông và mạng internet còn hạn chế. Do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19, việc dạy và học cũng gặp nhiều khó khăn.

Năm học 2020–2021, trường có 34 lớp với gần 1.000 học sinh, trong đó có 34 lớp học 2 buổi/ngày, 27 lớp học Anh văn, 21 lớp học Tin học. Tổng số cán bộ giáo viên, nhân viên là 63 người. Trường có đầy đủ giáo viên dạy các môn năng khiếu như Tin học, Âm nhạc, Mĩ thuật, Thể dục.

1.1. Ưu điểm

• Được sự quan tâm, chỉ đạo sâu sát của các cấp lãnh đạo, Phòng GD&ĐT Tân Phú Đông và Ban Giám hiệu nhà trường.
• Được sự hỗ trợ tối đa của tập thể giáo viên toàn trường.
• Được phụ huynh học sinh quan tâm, nhiệt tình ủng hộ.
• Học sinh chăm ngoan, lễ phép và có tinh thần ham học hỏi.
• Trường được trang bị 02 phòng máy hiện đại có kết nối mạng Internet ổn định.

1.2. Hạn chế

- Đối với giáo viên Tin học: Thời đại công nghệ phát triển nhanh nên giáo viên chưa kịp tiếp thu hết các kiến thức mới để truyền đạt cho học sinh. Kinh nghiệm và phương pháp giảng dạy cần được trau dồi thêm.

- Đối với học sinh: Việc tiếp xúc với Anh văn chuyên ngành Tin học còn hạn chế; khả năng tập trung chưa cao; ít được tiếp xúc với máy tính ngoài giờ học. Nội dung câu hỏi trên đề giấy ít xáo trộn dẫn đến học sinh dễ sao chép bài của nhau. Làm bài kiểm tra trên giấy gây tốn kém chi phí in ấn, mất nhiều thời gian chấm bài, phát/thu bài và lưu trữ theo từng lớp, khối.

- Đối với phụ huynh: Phần lớn phụ huynh chưa quan tâm nhiều đến môn Tin học, chỉ chú trọng Toán và Tiếng Việt. Gia đình kinh tế khó khăn nên chưa trang bị được máy tính cho con em luyện tập tại nhà.

- Đối với nhà trường: Cơ sở vật chất tuy đã được đầu tư nhưng vẫn còn hạn chế so với nhu cầu thực tế.

2. Nguyên nhân của những hạn chế trong việc giảng dạy môn Tin học

• Điều kiện kinh tế gia đình chưa cho phép học sinh được tiếp xúc thường xuyên với máy tính.
• Cơ sở vật chất, trang thiết bị của nhà trường chưa đáp ứng trọn vẹn số lượng học sinh đông.
• Học sinh còn hiếu động, dễ mất tập trung khi thực hành trên máy.
• Vốn từ tiếng Anh chuyên ngành công nghệ của học sinh tiểu học còn hạn chế.
• Sự phối hợp giữa phụ huynh và giáo viên Tin học đôi lúc chưa đồng bộ.

3. Kết quả trước khi áp dụng đề tài

Kết quả chất lượng học kỳ 1 năm học 2019–2020:

II. Đề xuất các giải pháp thực hiện

1. Ứng dụng Google Form vào việc kiểm tra cho học sinh tiểu học

1.1. Giới thiệu về Google Form

Google Form là một ứng dụng nền Web được sử dụng để tạo biểu mẫu nhằm mục đích thu thập dữ liệu. Giáo viên có thể sử dụng Google Form để thực hiện phiếu kiểm tra thay cho bài kiểm tra trên giấy. Bài kiểm tra có thể được chia sẻ dễ dàng thông qua gửi liên kết, gửi Email, nhúng vào trang Web hoặc bài đăng trên Blog.

Google Form được sử dụng rất phổ biến trong nhiều lĩnh vực ngành nghề khác nhau, đặc biệt là trong giáo dục. Nội dung bài kiểm tra thường bắt đầu bằng việc tạo đề cương câu hỏi, thu thập dữ liệu, tổng hợp, phân tích và sau đó báo cáo kết quả – và Google Form đáp ứng toàn diện tất cả các khâu này.

Học sinh có thể sử dụng Google Form để làm bài kiểm tra hoặc ôn tập dựa trên hệ thống câu hỏi giáo viên đã chuẩn bị sẵn. Sau khi nhận được câu trả lời, giáo viên có thể quản lý kết quả nhờ vào tính năng thống kê tự động. Đặc biệt, giáo viên còn có thể phân tích và sử dụng các dữ liệu, biểu đồ trực quan mà Google Form tạo tự động để phục vụ cho việc điều chỉnh phương pháp dạy học.

📋 Các dạng câu hỏi trong Google Form:

1. Văn bản ngắn (Text)
2. Đoạn văn bản (Paragraph Text)
3. Câu hỏi nhiều lựa chọn (Multiple Choice)
4. Đánh dấu chọn (Checkboxes)
5. Chọn từ danh sách thả xuống (Choose from the list)
6. Thang đo tuyến tính (Scale)
7. Lưới trắc nghiệm (Grid)
8. Ngày (Date)
9. Thời gian (Time)

⚙️ Các tính năng kiểm soát câu hỏi:

• Đánh dấu câu hỏi bắt buộc: Ngăn ngừa học sinh bỏ sót câu hỏi trong quá trình làm bài.
• Giới hạn định dạng câu trả lời: Đặt phạm vi cụ thể cho số liệu hoặc độ dài văn bản.
• Giới hạn số lượng tùy chọn của Checklist: Tránh tình trạng chọn tràn lan.
• Xáo trộn thứ tự các lựa chọn: Giúp hạn chế tối đa việc nhìn bài của học sinh ngồi cạnh.

📤 Phương thức quản lý và phân phối biểu mẫu:

• Biểu mẫu đưa vào nội dung Email, cho phép người trả lời gửi phản hồi trực tiếp từ hộp thư.
• Tạo liên kết biểu mẫu rút gọn để học sinh truy cập và làm bài nhanh trên trình duyệt web.
• Nhúng biểu mẫu trực tiếp vào Website trường học hoặc Blog học tập.

⭐ Tính năng tự động chấm điểm: Đây là một trong những tính năng ưu việt nhất của Google Form. Giáo viên chỉ cần thiết lập thang điểm và đáp án chuẩn, Google Form sẽ tự động chấm điểm và trả kết quả ngay tức thì cho học sinh – giúp tiết kiệm tối đa thời gian và công sức chấm bài thủ công.

1.2. Cách tạo bài kiểm tra bằng Google Form

Để tạo một bài kiểm tra bằng Google Form, giáo viên thực hiện theo 4 bước cơ bản sau:

• Bước 1: Đăng nhập vào tài khoản Google (Gmail).
• Bước 2: Tại giao diện Google.com, click vào biểu tượng 9 dấu chấm ở góc trên bên phải, sau đó chọn Google Drive.
• Bước 3: Tại giao diện Drive, nhấn nút "Mới" (New) ở góc trên bên trái → chọn "Google Biểu mẫu" (Google Forms).
• Bước 4: Tại cửa sổ biểu mẫu mới, nhập Tiêu đề bài kiểm tra, mô tả hướng dẫn làm bài và bật chế độ "Đặt làm bài kiểm tra" (Make this a quiz) trong phần Cài đặt.

1.3. Cách tạo câu hỏi kiểm tra trên Google Form

• Bước 1: Nhấp vào biểu tượng dấu cộng (+) trên thanh công cụ bên phải để thêm câu hỏi mới.
• Bước 2: Nhập nội dung câu hỏi và chọn loại đáp án tương ứng (Trắc nghiệm, Hộp kiểm, Menu thả xuống, Đoạn văn,...).
• Bước 3: Thiết lập đáp án đúng và điểm số cho từng câu hỏi, bật tùy chọn bắt buộc trả lời và xáo trộn vị trí các đáp án. Có thể kéo thả để sắp xếp lại thứ tự câu hỏi khi cần.

🖼️ Chèn hình ảnh và video minh họa: Giáo viên có thể chèn ảnh minh họa cho câu hỏi bằng cách bấm biểu tượng hình ảnh (tải từ máy tính, theo URL, Google Drive hoặc tìm kiếm trực tiếp trên Google), giúp đề kiểm tra trực quan, sinh động và phù hợp với tâm lý lứa tuổi tiểu học.

🚀 Gửi biểu mẫu cho học sinh: Nhấn nút "Gửi" (Send) → chọn tab liên kết → tích chọn "Rút ngắn URL" → Sao chép liên kết gửi cho học sinh qua Zalo lớp, phòng máy tính hoặc mã QR.

1.4. Demo minh họa câu hỏi kiểm tra Tin học trên Google Form

2. Kết quả thực hiện

2.1. Kết quả chất lượng học kỳ 1 năm học 2020–2021

So sánh với năm học 2019–2020, tỉ lệ học sinh Chưa hoàn thành ở khối 5 đã giảm mạnh từ 15,6% xuống còn 7,3%; khối 3 giảm từ 5,5% xuống 2,1%, minh chứng cho hiệu quả tích cực của việc áp dụng Google Form trong kiểm tra, đánh giá.

2.2. Kết quả Hội thi Tin học trẻ cấp tỉnh năm 2020

Năm 2020, do tình hình dịch bệnh COVID-19 diễn ra phức tạp, Tỉnh Đoàn Tiền Giang đã đổi mới hình thức thi trực tuyến và trường Tiểu học Tân Thới được chọn làm 01 điểm thi chính thức của huyện. Kết quả: có 01 học sinh đạt giải Khuyến khích cấp tỉnh và được chọn vào đội tuyển của tỉnh tham gia vòng Sơ tuyển Hội thi Tin học trẻ Toàn quốc tại TP. Hồ Chí Minh.

3. Bài học kinh nghiệm

1. Bản thân giáo viên: Phải thường xuyên trau dồi kiến thức công nghệ, đổi mới phương pháp giảng dạy để học sinh tiếp thu bài nhanh và sâu sắc hơn.
2. Rèn luyện kỹ năng thực hành: Việc hình thành phản xạ thao tác chuột, bàn phím và kỹ năng xử lý trên máy tính cho học sinh là hết sức cần thiết, phải được duy trì thường xuyên.
3. Chủ động tham mưu và phối hợp: Giáo viên Tin học cần chủ động tham mưu với Ban Giám hiệu về cơ sở vật chất, đồng thời thường xuyên trao đổi, học hỏi kinh nghiệm từ đồng nghiệp.
4. Tăng cường kết nối gia đình - nhà trường: Thường xuyên giữ liên lạc với phụ huynh để tìm giải pháp hỗ trợ kịp thời cho từng đối tượng học sinh.
5. Tích hợp liên môn: Phối hợp với giáo viên bộ môn khác (Tiếng Anh, Âm nhạc, Mỹ thuật) để nắm bắt trình độ tiếp thu của học sinh, từ đó xây dựng câu hỏi kiểm tra đa dạng và sinh động.

C. PHẦN KẾT LUẬN

I. Kết luận

Việc áp dụng sáng kiến kinh nghiệm "Ứng dụng Google Form vào việc kiểm tra cho học sinh tiểu học" đã giúp học sinh tiếp thu kiến thức vững chắc hơn, tạo sự hứng thú và kích thích sáng tạo. Đồng thời, chất lượng dạy và học môn Tin học được nâng lên rõ rệt.

Học sinh trở nên hào hứng hơn mỗi khi đến giờ kiểm tra, không còn tâm lý căng thẳng, sợ sệt. Tiết học trở nên sinh động, trực quan và việc làm bài kiểm tra trên máy tính đem lại trải nghiệm học tập hiện đại, giúp các em tự tin làm chủ công nghệ trong kỷ nguyên số.

II. Đề xuất, kiến nghị

Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo Tân Phú Đông:

• Thường xuyên tổ chức các chuyên đề cấp huyện về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá ứng dụng CNTT.
• Tạo điều kiện giao lưu học hỏi, nhân rộng các mô hình sáng kiến kinh nghiệm hiệu quả giữa các trường tiểu học trong toàn huyện.
• Quan tâm đầu tư, nâng cấp phòng máy tính và hạ tầng mạng cho các trường thuộc vùng bãi ngang, khó khăn.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Nghị quyết số 26/NQ–CP ngày 15/04/2015 của Chính phủ về việc ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 36–NQ/TW ngày 01/07/2014 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh ứng dụng, phát triển công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và hội nhập quốc tế.
2. Chương trình giáo dục phổ thông môn Tin học (Ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo).
3. Tài liệu hướng dẫn sử dụng và quản trị Google Forms trực tuyến.
4. Võ Ngọc Ánh (Chuyên viên Phòng Giáo dục Trung học Sở GDĐT Tiền Giang) – Sử dụng Facebook và Google Forms xây dựng trang e-learning, tổ chức kiểm tra – thi trực tuyến và quản lí chuyên môn tiếng Anh bậc trung học ở Tiền Giang.
5. Các nguồn tài liệu giáo dục mở trên Internet.

Tân Thới, năm học 2020 – 2021
Người thực hiện: Mai Thanh Huy